“YAŞAMLARA BEDEL” DEMİRYOLU SKANDALI!!!

Demiryolları, birçok alanda elektrik enerjisini kullanan bir kurumdur. Tabii ki bu kullanım, dizel taşımacılıkta ısrar eden petrol patronlarının sözcüsü zihniyetin, demiryollarını baştan aşağıya elektrikli taşımacılıkla(katener hatlarıyla) donattığı anlamında gelmemelidir.

Burada bahsimiz, elektrikli tren işletmeciliğinin yapıldığı yada elektrik enerjisinin öyle yada böyle kullanıldığı işletmecilik bölgeleridir.

İşte bu bölgelerde, demiryollarını yöneten zihniyetin bir skandalı ortaya çıktı. Konumuz elektrik ehliyeti ve elektrik mevzuatı. Daha doğrusu mevzuata aykırı çalıştırma ve ehliyet yoksunluğu!

Personel elektrik ehliyeti olmadan çalıştırılıyor!!!

Daha önce sitemizde yer verdiğimiz bu konuyla ilgili olarak, aşağıda okuyacağınız Enerji Bakanlığının yazısı ilk bakışta, konunun kapsamının dar olduğunu düşündürebilir size! Ancak detaya girildiğinde konunun çok ileri noktalara gittiği ortaya çıkıyor.

Ehliyetsiz çalıştırılan personel sayısı binlerle ifade ediliyor!

Enerji Bakanlığının aşağıdaki yazısı, sadece yüksek gerilimle muhatap çalışan personel için yapılan bir başvuru ile ilgili! Bakanlığın yazısına göre; yüksek gerilim(1.000 volt ve üstü) ile ilgili tüm işyerlerinde personelin EKAT ismi verilen bir ehliyete sahip olması ve bu işyerlerinde en az 1(bir) elektrik mühendisi olması gerekiyor. Elektrik ehliyeti olması gerekenler kimlerdir derseniz;

-Trafolarda çalıştırılan işçi ve memurlar(muhatap oldukları enerji 154.000 Volta kadar çıkıyor)

-Katener Şefliklerinde(yeni adıyla elektrifikasyon şeflikleri) çalışan işçi ve memurlar(muhatap oldukları enerji 25.000-28.000 Volt arası)

-Elektrik revizörleri(muhatap oldukları enerji en az 1.000 Volt)

İlk bakışta sadece bu personel, Enerji Bakanlığının yazısına muhatap diyebilirsiniz ancak konuyu biraz kurcalayınca, işin rengi değişmeye başlıyor.

Çünkü, aslında yüksek gerilim altında çalışan tüm personel bu duruma muhatap. Örnek olarak vermek gerekirse;

-Sinyal şefliklerinde çalışan personelin iş gereği muhatap oldukları sinyal direkleri(konsol yada köprü sinyaller dahil), katener tellerine(üzerinde 25.000-28.000 Volt olan) çok yakın! Ve bu direklerde yada direklerdeki sinyallerde bir arıza durumu yada bakım söz konusu olduğunda, personelin direğe çıkması gerekiyor. Aslında uygulamada bazı(!) direklere çıkmak  için, katener enerjisinin kesilmesi gerekiyor ancak bu durum genelde kağıt üzerinde kalmaktan bir adım öteye gitmiyor.

-Demiryollarında kullanılan E52.000 tipi Koncar marka lokomotiflerin motor bölümünde, sadece “bel hizasında bir koruması olan” enerji girişinin olduğu bölüm var. Bu bölüm bir insanın rahatlıkla temas edeceği bir bölüm ve burada da, 25.000-28.000 arasında voltaj var.

Bu örnekler, detay yapıldıkça artırılabilir. Ancak bir gerçek var ki, demiryollarında elektrik ehliyeti olan personel sayısı bir elin parmakları kadar. Ve bahsimiz olan işyerlerinde doğru düzgün kimsenin elektrik ehliyeti olmadığı gibi, Elektrik Mühendisi kadrosu da yok!

Bahsimiz olan elektrik enerjisini, evlerinizde kullandığınız 220 Volt ile karıştırmayın!

Düşünün ki, evlerimiz de kullandığımız 220 Volt’luk enerji bile rahatlıkla bir insanın ölümüne neden olabiliyor. Ama bahsimiz olan enerji, bunun yüzlerce katı!

Bahsimiz olan voltajlarla herhangi bir temas yada YAKLAŞMA(en az 40 cm’e kadar, bu mesafe hava şartlarına göre daha da fazla olabilir) durumunda, en iyi ihtimalle sakat kalma, genelde de ölüm söz konusu olmaktadır. Demiryolu elektrikli taşımacılık tarihi bu tip yaralanma ve ölüm örnekleriyle doludur(Not: Elektrik çarpması neticesinde meydana gelen ölümlerin fotoğraflarını görmek, okuyucu açısından zor olabileceği için bu yazıya konulmamıştır. Ancak isteyenler, “elektrik çarpması” anahtar kelimesiyle, internet arama motorlarının görsel bölümünde bu tip fotoğrafları bulabilir!).

Demiryolu çalışanı olanlar bilir, bu enerji; uzağında bile gezinildiğinde, sürekli tartışması yapılan “yüksek gerilim altında çalışma” ve “voltajın personel üzerinden akması” gerçeğini yaratacak kadar ciddidir!

Burada kötü olan elektrik enerjisinin büyüklüğü değil,

personelin ehliyetsiz ve yeterli önlem alınmadan çalıştırılmasıdır!!!

Yazımızdan, elektrik enerjisinin kullanımına karşı çıktığımız yönünde bir yoruma ulaşılması, olabilecek en yanlış yorum olur. Demiryollarının yanlış yönetilmesinin yarattığı bu skandal, gerekli eğitimler, personel istihdamı ve iş güvenliğinin en üst seviyede tutulması ile rahatlıkla ortadan kaldırılabilir.

Burada önemli olan soruna neşter vurabilme amacını ve isteğini taşıyıp taşımamaktır. Hani aşağıdaki Bakanlık yazısı da, yöneticilerin sürekli gözmezden gelmeye çalıştığı sendika raporu yada yazısı da değildir. Yani, “sendikacı bunlar, herşeye muhalifler” denilip, gerçeklere burun kıvırmak isteyen bir zihniyetin tutunabileceği bir dal da ortada yoktur(Demiryolu yetkililerinin bu hassas konuya verdikleri önemi(!!!) görmek için ayrıca bakınız   http://demiryoluhukuku.com/2010/katener-sefliklerini-de-demiryollarini-da-kapatin-ama-%E2%80%A6/ )

Skandal tüm çıplaklığı ile ortadadır ve çözümü de bellidir….

İşte demiryollarındaki, “insan hayatlarına mal olan” skandalı, tüm çıplaklığı ile ortaya seren  Enerji Bakanlığı yazısı:

Sn. ……………………

İlgi yazınızda; 30/11/2000 tarihli ve 24246 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğine” göre elektrikle işleyen taşıtlara ilişkin besleme ve cer hatlarında çalışanların hangi akademik ünvana yada elektrik ehliyetine sahip personelin çalışabileceği konusunda bilgi talep edilmektedir.

“Elektrik Kuvvetli akım Tesisler Yönetmeliğinin”: “Kuvvetli akım tesislerinde çalışmak” başlıklı “Madde 60-tüm yüksek gerilimli kuvvetli akım tesislerinde teknik konulardan sorumlu elektrik mühendisi olmalıdır. 154 kV ve daha büyük kuvvetli akım tesislerinde(uzaktan kumanda edilen TM’ler hariç) işletme sorumlusu olarak en az bir elektrik mühendisi bulundurulmalıdır. Bu mühendisin iş güvenliği ve iş emniyeti açısından sorumluluğu, tesiste uyulması gereken iş güvenliği yönetmlerini tespit etmek, emniyetli bir işletme için uyulması gerekli kuralları belirlemek ve gerekli araç gereçleri tespit ederek söz konusu kurallara uyulması yönünde  denetlemeler yapmaktır. Kuvvetli akım tesislerinde yapım, bakım ve işletme esnasında işi yapan elemanın kişisel hatalarından oluşacak kazalarda bu mühendise hukuki sorumluluk yüklenemez.

Yeterli güvenlik önlemleri alınmadan ve özel araçlar kullanılmadan yüksek gerilim altında hiçbir şekilde çalışma yapılamaz.

Kuvvetli akım tesislerinde yüksek gerilim altında ancak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nca yetkilendirilmiş olan kurum ve kuruluşlar tarafından bu amaçla açılmış olan eğitim kurslarını bitirerek “Kuvvetli Akım Tesislerinde Yüksek Gerilim Altında Çalışma İzin Belgesi” alan elektrikle ilgili fen adamları yada bir mühendisin sorumluluğu ve gözetimi altında olmak üzere öteki görevliler çalışma yapabilirler. Yeterli elektrik bilgisi olmayan kimseler yardımcı olarak çalıştırılacaksa bunlara önceden kuruluş tarafından gerekli yönergeler verilecek ve açıklamalar yapılacaktır.

Müşterek direklerde alçak gerilimli bölümlerde çalışma yapılacağında yüksek gerilimli hattın gerilimi mutlaka kesilecektir.

Gerilim altında olmayan tesis bölümlerinde çalışılacağında gerilim altında bulunan öteki bölümler nedeniyle çalışanların herhangi bir tehlikeye uğramaması için gerekli önlemler alınacaktır.

61 inci maddedekilerin dışında örneğin şu önlemler alınabilir:

-Gerilim altındaki tesis bölümlerinin kapatılması yada yalıtkan bir kılıfla örtülmesi,

-Çalışma sırasında sürekli gözetim,

-Çalışma yapılan yerin bir engelle çevrilmesi. Ancak, bu durmda aygıtlarla tehlikesiz ve serbest olarak hareket edebilmelidir.” Denilmektedir.

Bu nedenle yönetmelikte belirtilen “Kuvvetli Akım Tesislerinde Yüksek Gerilim Altında Çalışma İzin Belgesi(EKAT)” alan elektrikle ilgili fen adamları yada bir mühendisin sorumluluğu ve gözetimi altında olmak üzere öteki görevliler çalışma yapabilir” hükmü gereğince Elektrik Üretim A.Ş., TEDAŞ Genel Müdürlüğü ile Türkiye Elektrik İletim A.Ş. tarafından EKAT belgesi almanız gerekmektedir.

(Not: Bu yazı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğinin …633 sayı ve 19 Mart 2010 tarihli yazısıdır.)

Popularity: 35%